Ingrediënten:30 g fruit (appels, druiven of abrikozen, al naargelang het jaargetijde en de beschikbaarheid)60 g meel30 ml koolzuurhoudend water250 g volkorenmeel125 ml lauwwarm water (ca. 36 °C)75ml extravergine olijfolie50 g rietsuiker25g agavesiroop25g zuurdesem3 eidooiers1 snufje zout60 g volkorenmeel100 ml extravergine olijfolie40 g rietsuiker50 g agavesiroop5 eidooiers125 g rozijnen1 ½ onbespoten sinaasappel (de schil)1,5g mout1 vanillestokje
Zuurdesem:
rasp de appel (of pureer het andere fruit) en meng dit met de ingrediënten tot een homogeen deeg; dek het geheel af met vershoudfolie en laat het ongeveer 48 uur rusten bij 28 °C in een matig vochtige omgeving. U kunt de oven gebruiken door het lampje aan te laten en er een schaaltje met water in te zetten, dat langzaam en gelijkmatig zal verdampen. Als het weer bijzonder regenachtig of vochtig is, kunt u het water weglaten. Na 48 uur zou het mengsel ongeveer in omvang verdrievoudigd moeten zijn en kunt u het ‘verversen’ door ongeveer 7 ml bruisend water toe te voegen en het nog eens 4 uur bij 28 °C te laten rusten. ‘Knijp’ nu het overtollige
water eruit; de zuurdesem is nu eindelijk klaar voor de bereiding van de panettone.
Tegenwoordig wordt zuurdesem of natuurlijke gist gebruikt bij de bereiding van gebak dat een lange rijstijd nodig heeft. Vroeger was het de enige gist, die werkelijk werd beschouwd als de moeder van alle bakrecepten (in Italië wordt zuurdesem dan ook ‘pasta madre’, moederdeeg, genoemd). Huisvrouwen verzorgden het met eerbied, zoals een kindermeisje voor een kind zorgt; het werd van familie op familie doorgegeven en geleidelijk ‘ververst’.
U kunt er meer van maken en een beetje van de ‘magische’ zuurdesem bewaren voor andere recepten (of gewoon om lekker brood te bakken). Bewaar het gewoon in een afgesloten glazen potje in de koelkast en ‘ververs’ het elke keer, zoals hierboven beschreven (zo deden de huisvrouwen het vroeger ook).
1e deeg: meng het meel, het water en de olijfolie beetje bij beetje door de zuurdesem en kneed ongeveer 15 minuten. Voeg een voor een de eidooiers (een half uur eerder uit de
koelkast gehaald) toe en ook de suiker en de agavesiroop en meng zorgvuldig. Blijf kneden tot het deeg een vochtige, stevige en elastische consistentie heeft. Daar zijn ongeveer 25 minuten voor nodig. Laat het nu 5 à 6 uur rijzen bij 25
°C totdat het volume verdrievoudigd is. Om het rijzen te bevorderen kunt het deeg in de uitgeschakelde en gesloten oven zetten, met alleen het lampje aan zodat een 'rijskamer' ontstaat.
2e deeg: voeg beetje bij beetje de olijfolie en het meel toe aan het eerste deeg en blijf kneden. Voeg dan een voor een de eidooiers toe en doe de agavesiroop, de rozijnen (laat ze minstens een half uur weken in warm water en dep ze droog), de geraspte sinaasappelschil, de mout, het merg van het vanillestokje erbij en blijf nog 25 à 30 minuten kneden tot het deeg weer soepel, zacht en elastisch is. Laat weer 6 uur rijzen op 25 °C.
Leg het deeg na
het rijzen in een bakvorm bekleed met bakpapier of in de speciale papieren vorm (het papier is later nodig om de panettone 'op te hangen') en wacht nog ongeveer een uur. Snijd de bovenkant kruisgewijs in en bak de panettone 45 à 50 minuten in een voorverwarmde oven op 180 °C. Wanneer hij te veel kleur krijgt, verlaag dan de oventemperatuur, maar open de oven niet! De panettone moet, eenmaal gebakken, nog een paar uur rusten en ondersteboven hangen om te drogen
en om zijn typische 'gezwollen' vorm te behouden. Neem een pan die groter en breder is dan de panettone, prik met twee ijzers of houten stokjes door de papieren vorm of het bakpapier en 'hang' de panettone ondersteboven in de pan.
Als hij droog is, is de panettone klaar.